Proza

„Miasto człowieka”, jako myśl etyczno-polityczna w ujęciu prof. Józefa Lazzatiego – rozdział I

Życiorys prof. Józefa Lazzatiego

W niniejszej części rozważań skoncentrowano się na biografii profesora Lazzatiego oraz jego zaangażowaniu w obszarze społecznym, kulturalnym, politycznym oraz religijnym. Takie podejście posłuży lepszemu zrozumieniu jego myśli etyczno-politycznej.

Lata młodzieńcze

Józef (z wł. Giuseppe) Lazzati urodził się 22 czerwca 1909 w Mediolanie w rodzinie Carla i Angeli Mezzanotte [5].

W 1915 Lazzati rozpoczął naukę w szkole podstawowej Vittoria Colonna w Mediolanie [5]. W latach 1918-1920 wraz z rodziną przeprowadził się do Alesssio, gdzie ukończył pierwszy etap edukacji. Po powrocie do rodzinnego Mediolanu rozpoczął naukę w liceum im. Cesare Beccaria [1]. W 1921 został zapisany przez matkę do Stowarzyszenia św. Stanisława Kostki. To doświadczenie Kościoła, cechujące się silnym zaangażowaniem religijnym oraz wychowawczym wpłynęło na życie duchowe młodego Józefa [1].

Działalność naukowa,  polityczna, społeczna, eklezjalna

Lazzati w 1927 zdaje z wyróżnieniem egzamin maturalny. W tym też roku zapisuje się na studia na wydziale humanistycznym Uniwersytetu Katolickiego S. Cuore w Mediolanie, które kończy w 1931 uzyskaniem dyplomu na podstawie pracy o Teofilu z Aleksandrii [5]. Rok później otrzymuje stanowisko asystenta w swojej Alma Mater, gdzie prowadzi badania nad pisarzami epoki patrystycznej [5]. Wraz z ukończeniem studiów rozpoczął odbywanie służby wojskowej w szkole podoficerskiej strzelców alpejskich S. Celso w Mediolanie, z której został zwolniony w 1933 w stopniu podporucznika. Trzy lata później, po ukończeniu kursu szkoleniowego w Dronero, otrzymał stopień porucznika [5].

Rok 1931 był ważnym w życiu Lazzatiego również ze względu na życie religijne. W tym roku wstąpił do Sodalicji Misjonarzy Królestwa Chrystusowego, która skupiała świeckich konsekrowanych działających w różnych kręgach społeczno-kulturalnych, pragnących wzbogacić intensywne życie duchowe zdecydowanym zaangażowaniem apostolskim [1]. Z upływem lat Lazzati przekonał się o ograniczeniach konsekracji świeckiej, która miała na celu bezpośrednie wspieranie konkretnych dzieł. Doprowadziło to do tego, iż w 1938 opuścił sodalicję. Dzięki wsparciu ówczesnego arcybiskupa Mediolanu kardynała Alfreda Ildefonsa Schustera, 24 grudnia 1939 powołuje do życia nową sodalicję pod nazwą Milites Christi, która w sposób radykalny podąża śladem Ewangelii w życiu codziennym [1]. Wspólnota ta działa dziś w Kościele pod nazwą Instytut Świecki Chrystusa Króla.

Angażując się w życie lokalnego Kościoła, Lazzati wstępuje w szeregi mediolańskiej młodzieży Akcji Katolickiej [1]. Dzięki dużym zdolnościom organizacyjnym, umiejętności prowadzenia i ożywiania działalności społeczno-wychowawczej w zakresie formacji religijnej oraz kulturowej [5], w roku 1934 Lazzati przez ówczesnego arcybiskupa Mediolanu kardynała Alfreda Ildefonsa Schustera zostaje mianowany przewodniczącym młodzieżowej Akcji Katolickiej w całej diecezji [1].

W 1939 otrzymuje funkcję wykładowcy uniwersyteckiego w dziecinie starożytnej literatury chrześcijańskiej. Wykonując tę funkcję z pasją jak również coraz większymi kompetencjami, uzyskuje tytuł docenta [1].

Po wybuchu drugiej wojny światowej Lazzati zdając sobie sprawę z konieczności rozpoczęcia dyskusji na temat przyszłości kraju przystępuje do grupy studyjnej, do której należą jego koledzy z uniwersytetu [1]. W wyniku licznych wydarzeń wojennych w 1943 Lazzati został powołany do wojska. Odmawiając wcielenia do formacji faszystowskich rozpoczyna swoją podróż po obozach. W latach 1943-1945 Lazzati przebywał w następujących obozach wojennych: Innsbruck, Stablak w Prusach wschodnich, Dęblin-Irena, Oberlangen-Lathen, Sandbostel-Wietzendorf, Osnabrueck, Badbergen, Menslage, Lungen, Haldern [5]. Częste zmiany obozów jenieckich spowodowane były faktem, iż Lazzati uważany był za niebezpiecznego więźnia, ze względu na prowadzoną intensywną działalność kulturalną, obywatelską oraz religijną [5].

Dnia 31 sierpnia 1945 Lazzati, po jenieckiej tułaczce wraca, do Mediolanu [5]. Pod wpływem Drosettiego, zaangażował się w życie polityczne [1]. Dzięki tym sugestiom w 1946 zdecydował się kandydować w wyborach do władz lokalnych. Zaowocowało to rozpoczęciem pełnienia funkcji członka rady miejskiej Mediolanu. W tym też roku był deputowanym do Zgromadzenia Konstytucyjnego jako członek Krajowej Rady Partii Chrześcijańsko-Demokratycznej [1]. Jego aktywność polityczna skupiona byłą głównie wokół solidarności społecznej oraz dobra wspólnego. Ten kierunek działalności zaowocował założeniem stowarzyszenia Civitas Humana, które miało na celu polityczną formację młodych osób [5]. Ze względu jednak na dużą aktywność polityczną Lazzati postanowił zrezygnować z funkcji przewodniczącego Akcji Katolickiej [5].

Po dotychczasowych zaangażowaniach w polityce, włoscy przyjaciele oczekują kolejnych. Dzięki dużemu wsparciu arcybiskupa Mediolanu kardynała Alfreda Ildefonsa Schustera, Lazzati zdecydował się w 1948 kandydować do włoskiego parlamentu [5]. Pomimo bardzo dużego zaangażowania w życie polityczne Lazzati czuje się „politykiem wbrew woli [1]”. Skutkuje to ostatecznym wycofaniem się z życia politycznego w 1953 [5].

Pomimo rezygnacji z aktywności politycznej Lazzati pragnął nadal udzielać się w obszarze formacji obywatelskiej oraz religijnej osób świeckich [5]. Pragnienie to udaje się spełnić gdy nowym arcybiskupem Mediolanu zostaje G. B. Montini, który powierza Józefowi Lazzatiemu nowe obowiązki i zadania. Do najważniejszych funkcji należały: przewodniczący ruchu absolwentów Akcji Katolickiej (1956), przewodniczący Ambrozjańskiego Instytutu Społecznego (1957) zajmującego się formacją świeckich w obszarze społeczno-politycznym, dyrektor katolickiego dziennika L’Italia (1961-1964), przewodniczący diecezjalny Akcji Katolickiej (1964-1967) [1].

Omawiając zadania Lazzatiego na rzecz Kościoła warto wspomnieć również o fakcie, iż od 1939 do 1976 kierował, założoną przez niego, wspólnotą świeckich konsekrowanych (Instytut Świecki Chrystusa Króla). Jego duża aktywność w obszarze społecznym, politycznym, kulturalnym oraz religijnym pozwoliła Lazzatiemu przyjąć kolejne zadania: konsultor Kongregacji ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń życia Apostolskiego (1968), członek komisji ds. rewizji Kodeksu Prawa Kanonicznego (1968) oraz konsultora Kongregacji ds. Wychowania Katolickiego (1973) [1].

Oprócz działalności na rzecz Kościoła mediolańskiego, równocześnie Lazzati poświęcał się działalności naukowej. W 1958 został powołany, jako profesor nadzwyczajny, na katedrę literatury chrześcijańskiej Uniwersytetu Katolickiego. Natomiast trzy lata później otrzymuje tytuł profesora zwyczajnego [5]. Warto także wspomnieć o funkcjach Lazzatiego w obszarze nauki: przedstawiciel profesorów w zarządzie Uniwersytetu Katolickiego (1963-1968), dziekan wydziału humanistycznego (1965-1968) oraz rektor (1968-1983) [5].

Ostatnim ważnym wydarzeniem w życiu Lazzatiego było zaangażowanie w prace Soboru Watykańskiego II. Lazzati w dokumentach oraz postanowieniach Soboru dostrzegał „prawdziwe tchnienie Ducha Świętego [1]”. Sobór bowiem jest zachętą dla Kościoła do głębokiej odnowy, w której czynny udział mają brać również osoby świeckie w pełnej świadomości swojego powołania [1]. Drogę tej odnowy szczególnie nakreślą konstytucje Lumen gentium i Gaudium et spes oraz dekret soborowy Apostolicam Actuositatem [1].

Warto tutaj nadmienić, iż to dzięki jego interwencji dekret soborowy Perfectae Caritatis w punkcie 11. posiada następujące brzmienie: „Instytuty świeckie, choć nie są instytutami zakonnymi, realizują jednak prawdziwie i całkowicie ślubowanie rad ewangelicznych, uznane przez Kościół [6]”.

Gdy w roku 1983 dobiega końca trzecia jego kadencja na stanowisku rektora, Lazzati postanawia poświeć się usystematyzowaniu swoich rozważań na temat roli świeckich chrześcijan w życiu społecznym i politycznym [1]. Rozważania te dały początek założonemu w 1985 nowemu stowarzyszeniu Miasto człowieka [1], które ma na celu rozwijanie, promowanie oraz rozpowszechnianie kultury politycznej, a której fundament osadzony jest w chrześcijańskiej koncepcji człowieka i świata [9].

Po tak aktywnym życiu społecznym, politycznym i religijnym, Lazzati umiera w Mediolanie 18 maja 1986. Od 1991 trwa jego proces beatyfikacyjny [1].

Damian Fr. Boral urodzony na początku lat 80-tych XX wieku. Z zamieszkania – katowiczanin, z łaski Bożej – chrześcijanin, z powołania – świecki.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *